Πριν από σχεδόν ένα μήνα, καθώς ο κόσμος προσέβλεπε στο τέλος ενός «ανελέητα» μακρού έτους, μια ομάδα επιστημόνων και εμπειρογνωμόνων καφέ συγκεντρώθηκαν στο νότο της Γαλλίας με στόχο να αναλύσουν το μέλλον του καφέ στις δεκαετίες ή ακόμα και στους αιώνες που έρχονται.

Η αιτία για την συγκέντρωση αυτή στάθηκε μια πρώτη γεύση από τρία είδη καφέ που, σε αντίθεση με τον arabica ή τoν robusta, δεν καλλιεργούνται επί του παρόντος για εμπορικούς σκοπούς: Πρόκειται για τα Coffea stenophylla, Coffea brevipes και Coffea congensis.

Οι ειδικοί συνεδρίασαν στο Μονπελιέ μέσω «εικονικών γραφείων» σε όλη την Ευρώπη, και η δοκιμή έγινε υπό την ηγεσία του γαλλικού οργανισμού γεωργικής έρευνας CIRAD. Στόχος ήταν να εξεταστούν οι γευστικές ιδιότητες καθενός από τα τρία είδη καφέ έπειτα από εργαστηριακό roasting, προκειμένου να προσδιοριστεί αν κάποια μέρα μπορεί να αποδειχθούν βιώσιμοι «σύντροφοι» για τα ήδη υπάρχοντα είδη και τις  ποικιλίες.

«Η είσοδος νέων ειδών καφέ για γενική κατανάλωση δεν αποτελεί μια ασήμαντη υπόθεση», δήλωσε ο κτηνοτρόφος της CIRAD Benoît Bertrand μετά τη δοκιμή. «Πρώτα απ ‘όλα, η επιστήμη πρέπει να αποδείξει τα πλεονεκτήματά της όσον αφορά την παραγωγικότητα και την ποιότητα. Το επόμενο βήμα είναι να διασφαλιστεί ότι η βιομηχανία και οι καταναλωτές θα λάβουν υπόψη τα αποτελέσματα».

Εκτός από τους εκπροσώπους της CIRAD, στη δοκιμή συμμετείχαν ειδικοί γευσιγνώστες εκπρόσωποι ορισμένων εκ των σημαντικότερων εταιρειών της Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένων των Jacobs Douwe Egberts, Nespresso, Starbucks, Supremo, AST Sensory Skills, l’Arbre à Café, La Claque και Belco. Και ενώ αυτοί οι ειδικοί συμμετείχαν σε αυτή τη διαδικασία προκειμένου να αξιολογήσουν τη βιωσιμότητα αυτών των νέων ειδών καφέ -που δεν είχαν διερευνηθεί μέχρι σήμερα ως δυνητικά αξιόλογοι ως προς τη γεύση και κατάλληλοι για εμπορική καλλιέργεια- ο βασικός στόχος ήταν να προετοιμαστεί ο κλάδος περαιτέρω για ένα μεταβαλλόμενο κλίμα που αλλάζει το τοπίο του διαθέσιμου καφέ.  Πιο συγκεκριμένα, η CIRAD διερευνά πώς οι ποικιλίες καφέ μπορούν να προσαρμοστούν σε πιο βιώσιμα συστήματα αγροδασοκομίας.

Η βιομηχανία καφέ – και, κατ ‘επέκταση, οι καταναλωτές – σε αυτό το σημείο της ιστορίας έχουν ασχοληθεί κυρίως με τρία διαφορετικά είδη Coffea (καφέ): το Arabica, το οποίο είναι το πιο ευρέως καλλιεργημένο και πιο πολύτιμο για τις γευστικές του ιδιότητες. Το Robusta, το οποίο διακρίνεται για τη δυναμική της παραγωγής του και τη βελτιωμένη ανθεκτικότητα σε ασθένειες και παράσιτα συγκριτικά με το arabica. Kαι τέλος το Liberica, το οποίο αποτελεί ένα μικρό κομμάτι την παγκόσμια «πίτα» της αγοράς καφέ – περίπου 0,1%

Ωστόσο, το γένος Coffea περιλαμβάνει περίπου 124 είδη, σύμφωνα με τη CIRAD, αν και η πλειονότητα των ειδών άγριου καφέ θεωρείται ότι πλέον βρίσκεται υπό την απειλή εξαφάνισης. Καθένα από τα είδη που υποβλήθηκαν σε δοκιμή στο Μονπελιέ έχει επιδείξει αξιοσημείωτη αντίσταση σε έναν από τους μεγαλύτερους φυσικούς εχθρούς του καφέ, τη σκουριά των φύλλων, η οποία είναι ιδιαίτερα «απειλητική» για τις πιο ευαίσθητες ποικιλίες arabica. Επιπλέον, η Stenophylla πιστεύεται από τη CIRAD ότι είναι πιο προσαρμόσιμη σε υψηλότερες θερμοκρασίες, διατηρώντας παράλληλα πολλά υποσχόμενες γευστικές ιδιότητες, ενώ οι Brevipes και Congensis πιστεύεται ότι είναι πιο «έντονες» και θα μπορούσαν να «ανταγωνιστούν τον καφέ robusta» ως προς τη γεύση.

Η CIRAD υποσχέθηκε να δημοσιεύσει μια πλήρη ανάλυση της συνεδρίας δοκιμής στο εγγύς μέλλον, ενώ προς το παρόν η ομάδα υποστηρίζει ότι τα αποτελέσματα ήταν πολύ ελπιδοφόρα. «Ο στόχος της συνεδρίας ήταν να εκτιμήσει την γευστική ποιότητα αυτών των νέων ειδών, να δει αν αντιστοιχούν στις προτιμήσεις των καταναλωτών», δήλωσε ο ερευνητής του CIRAD, Delphine Mieulet. «Εάν τα αποτελέσματα είναι πειστικά, το επόμενο βήμα θα είναι να εκτιμήσουμε τα αγρονομικά τους πλεονεκτήματα… Θα μπορούσαμε τότε να σκεφτούμε να δημιουργήσουμε νέες, πιο ισχυρές και υψηλότερης απόδοσης ποικιλίες και να βελτιώσουμε την ποιότητα» κατέληξε.